‘Rijk, maar niet in geld’ – Louw Dijkstra over twee Friese uitgevers

Next Post
Previous Post

 

Het verhaal van twee opeenvolgende Friese uitgevers, Kamminga en Laverman, tegen de achtergrond van de intellectualisering van het Fries tussen 1920 en 1970.

• Louw Dijkstra
Rijk, maar niet in geld
50 jaar Friese uitgevers 1920-1970
Noordboek, juni 2024
9789023258094,
hardcover, 535 pagina’s, € 49,95

<< bestel bij boekhandel Libris of Bol. >>


Rijk, maar niet in geld. Vijftig jaar Friese uitgevers 1920-1970  vertelt het verhaal van twee opeenvolgende Friese uitgevers, Kamminga en Laverman, tegen de achtergrond van de intellectualisering van het Fries tussen 1920 en 1970. Deze periode is achteraf beschouwd misschien wel de ‘Gouden halve eeuw’ van de Friese cultuur: in die halve eeuw settelde het Fries, dat begin twintigste eeuw nog een volkstaal was, zich stevig als cultuurtaal en dat ging gepaard met een opbloei van de Friestalige cultuur.

In de jaren zestig stond het Friese boekbedrijf er goed voor. Er was een volwassen Friese ‘Boekewike’ met alles erop en eraan, een literaire markt die was opengebroken met bestsellers als De smearlappen en Fabryk, er liep een paperbackserie met vijftig delen en er was een veelzijdig aanbod van meer dan honderd titels per jaar. De Friese lezersmarkt groeide en de overheid erkende dat het uitgeven van Friese boeken financiële steun verdiende. En dat terwijl het er een halve eeuw eerder nog somber uitzag voor het Fries. De journalist Fedde Schurer noemde dit succesverhaal dan ook met enige dichterlijke overdrijving ‘een verrassing van de historie’.

Tegen deze achtergrond speelt zich het verhaal af van de twee uitgevers in dit boek. Doederus Kamminga uit Dokkum was een belangrijke en vernieuwende uitgever in de periode voor de Tweede Wereldoorlog. De Drachtster uitgeverij Laverman nam dat stokje na de oorlog van hem over. Samen bieden deze verhalen een kijkje in de keuken van twee uitgevers en laten ze zien hoe die – te midden van andere instituties – functioneerden in een minderheidscultuur.

Ook de andere Friese uitgevers komen overigens uitgebreid aan bod. Royale aandacht besteed de auteur ook aan de wederzijdse invloeden tussen beeldende kunst, reclame en boekverzorging. Het boek is voorzien van twee fullcolour beeldkaternen waarin de belangrijkste omslagontwerpen voor en na de Tweede Wereldoorlog zijn afgebeeld.

(Het boek is geschreven in het Nederlands. Zie hier enkele voorbeeldpagina’s.)

Louw Dijkstra (1958) studeerde theologie, maar koos na zijn afstuderen voor een loopbaan in het boekenvak. Na een aantal jaren als vertaler voor verschillende Nederlandse uitgevers te hebben gewerkt richtte hij in 1994 samen met een compagnon een eigen Friese uitgeverij op. Op dit moment is hij uitgever van Wijdemeer te Dokkum.

 

Next Post
Previous Post

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.